در دنیای سینمایی ایران، عکاسان سینمایی وجود دارند که با لنزهایشان جوهر داستانگویی سینمایی ایران را به تصویر میکشند و دیدگاههای کارگردانان، بازیگران و نویسندگان را زنده میکنند. از دوران طلایی سینمای ایران تا امروزه، این عکاسان نقش بسیار مهمی در شکلگیری زبان بصری سینمای ایران داشتهاند.
در این مقاله، ده عکاس سینما برجسته ایرانی را معرفی میکنیم که آثارشان اثری ماندگار در این صنعت به جا گذاشتهاند. آنها بادقت و تسلط، لحظات نمادینی را از برخی فیلمها جاودانه کرده اند. این عکاسان در ژانرها و سبکهای مختلف سینمای ایران از مناظر گسترده و شگفتانگیز داستانهای خلاقانه کیارستمی تا پرترههای زیبا از درامهای انسانی فرهادی حضور داشته اند. آثار آنها نه تنها زیبایی و پیچیدگی جامعه ایران را به تصویر میکشند، بلکه به عنوان پنجرهای به فرهنگ و اجتماع ایرانی عمل میکنند.
1.بهروز صادقی
بهروز صادقی عکاس سینما و تلویزیون ایران است. از برجستهترین آثار بهروز صادقی میتوان به فعالیت در فیلم کیشومات، فیلم خاطره و فیلم چشمک اشاره کرد.
بهروز صادقی مسیر حرفهای خود را از صنعت سینما آغاز کرد و در سال ۱۳۶۲ با فیلم «فصل خاکستری» به کارگردانی شهرام شبیری بهعنوان عکاس شروع به فعالیت کرد. این فیلم، تجربة بسیار مفیدی برای او بود و فرصت همکاری با هنرمندانی همچون رضا صفاییپور، بهروز حدیث، رضا خسروشاهی را فراهم کرد.
در سال ۱۳۸۷، بهروز صادقی یک دورة فعالیت پر جنبوجوش در صنعت سینما و تلویزیون داشت و در تولید آثار مهمی حضور پیدا کرد. یکی از بخشهای مهم در زندگینامه بهروز صادقی فعالیت او در فیلم «کیشومات» بوده است. در سال ۱۳۸۷، او در این فیلم بهعنوان عکاس حضور داشت که بامهارت خود، موفق به شناختهشدن در میان صنف سینما شد. بهروز صادقی با همکاری در این فیلم توانست تجربه حرفهای موفقی را برای خود به ارمغان بیاورد. بهروز صادقی علاوه بر فیلم «کیشومات»، در سال ۱۳۸۷ در فیلم «خاطره» نیز فعالیت داشت. در این فیلم که توسط نادر طریقت کارگردانی شده بود، او با هنرمندانی چون مهناز افشار، پژمان بازغی، لادن طباطبایی و شبنم قلیخانی همکاری داشت. از دیگر آثار او میتوان به عاشقپیشه، قطار آن شب، آوازخوان، راز شب بارانی، سحرگاه پیروزی، کلید ازدواج، عروسی مهتاب، تبعیدیها، محکومین، شکار در شب و فصل خاکستری نام برد.
2.شهاب الدین عادل
شهابالدین عادل (زاده ۲۸ شهریور ۱۳۳۳ در دزفول) عکاس سینما، مستندساز، پژوهشگر و استاد سینما و عکاسی و عضو هیئتعلمی دانشکده سینما تئاتر دانشگاه هنر است. او از اعضای هیئت مؤسس انجمن مدرسان سینمای ایران و انجمن عکاسان سینمای ایران و عضو انجمن مستندسازان سینمای ایران است.
او عکاس صحنه در فیلمهایی چون «باشو غریبه کوچک»، «بازمانده» و «دختری با کفشهای کتانی» بوده و تاکنون چندین نمایشگاه عکس انفرادی و گروهی برگزار کرده است. ایشان علاوه بر عکاسی سینما، دو عکاسی تئاتر با نامهای ازدواج آقای میسیسیپی در سال 1368 به کارگردانی حمید سمندریان و کوروش در سال ۱۳۹۷ به کارگردانی پری صابری انجام داده اند. وی در تئاتر ازدواج با اقای می سی سی پی با هنرمندانی چون هما روستا و احمدآقالو همکاری داشت. از دیگر آثار سینمایی او می توان به ستاره دنبالهدار به کارگردانی سیروس کاشانی نژاد شوکران و گاوخونی به کارگردانی بهروز افخمی، دختران خورشید به کارگردانی مریم شهریار و ازدواج به سبک ایرانی به کارگردانی حسن فتحی اشاره کرد. ناگفته نماند که این عکاس برجسته خالق چندین کتاب در حوزه سینما و عکاسی سینما نیز نوشته است.
3.رضا مهاجر
محمدرضا حســنی داویجانی که بعد از ورود به سینما نام مســتعار رضا مهاجر را برای خــود انتخاب کرد، از قدیمیهای عرصه عکاســی سینما اســت؛ هنرمندی که عکسهای بســیاری از فیلمهای مطرح ســینمای ایران مثل «هامون»، «ســارا»، «دونیمه سیب» و… را عکاسی کرده اســت.
رضا مهاجر بهعنوان عکاس سینمایی در سال 1355 در فیلم وقتی که آسمان بشکافد به کارگردانی فتحالله منوچهری فعالیت داشت. گرچه نام و آوازه شهرت او پس از فیلم هامون زبان زد عده ای شد اما کار اول او هم تجربه خوبی برایش محسوب شده بود چراکه همکاری با هنرمندانی همچون فرامرز قریبیان، لیلا فروهر، محمدعلی کشاورز و روحالله مفیدی را تجربه کرد. سال 1368 را می توان پر رونق ترین دوره برای رضا مهاجر در نظر گرفت چراکه در تولید اثر مهمی حضور داشته است. اثر مهم ایشان در این سال، فعالیت در فیلم هامون به کارگردانی داریوش مهرجویی محسوب میشود. او با فعالیت در این فیلم توانست جای خود را میان اهالی فضای سینما مطرح کند. رضا مهاجر توانست با فعالیت در فیلم هامون تجربه حرفهای موفقی برای خود رقم بزند و همکاری در کنار بازیگران بزرگ و باتجربهای نظیر خسرو شکیبایی، بیتا فرهی، عزتالله انتظامی و حسین سرشار را تجربه کند. رضا مهاجر علاوهبر فیلم هامون، سال 1385 در فیلم ارابه مرگ نیز فعالیت داشته است. او اینبار با رضا اعظمیان یعنی کارگردان فیلم ارابه مرگ و هنرمندانی چون الناز شاکردوست، فرامرز قریبیان، گلشیفته فراهانی و جمشید جهانزاده همکاری داشت. ایشان علاوهبر عکاس بهعنوان مدیر فیلم برداری نیز در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است. مهمترین آثار مهاجر در حرفهی مدیر فیلم برداری فیلم انتخاب و ارابهی مرگ است. از دیگر آثار وی می توان به دوستی از جنس آتش در حیطه عکاسی نیز اشاره کرد.
4.اردشیر شلیله
اردشیر شلیله، عکاس سینما، طراح صحنه و کارگردان سینما و تلویزیون، در آثاری همچون فیلم سینمایی «خواهران غریب»، فیلم سینمایی «گل یخ» و فیلم سینمایی «اثیری» فعالیت داشته است.
اردشیر شلیله کار حرفهای خود را از سینما آغاز کرد و سال 1370 در فیلم پوتین به کارگردانی عبدالله باکیده بهعنوان عکاس فعالیت داشته است. او در این فیلم همکاری با هنرمندانی همچون محسن مکاری، علی شعاعی، محمد برسوزیان و محمد جوزانی را تجربه کرد. اثر مهم او در سال 1374، فعالیت در فیلم خواهران غریب به کارگردانی کیومرث پوراحمد محسوب میشود. او توانست با فعالیت در فیلم خواهران غریب تجربه حرفهای موفقی برای خود رقم بزند و همکاری در کنار بازیگران بزرگ و باتجربهای نظیر خسرو شکیبایی، افسانه بایگان، پرویندخت یزدانیان و الهه علییاری را تجربه کند. اردشیر شلیله علاوه بر عکاس بهعنوان طراح صحنه، کارگردان، مدیر فیلمبرداری و نویسنده نیز در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است.
از دیگر آثار او میتوان به گل یخ، غزل، سیندرلا، اثیری، شهرت، مثلث آبی، بازیگر و خانه خلوت نیز اشاره کرد.
5. امیرعابدی
امیر عابدیزاده فعالیت خود را از سال ۱۳۶۷ با عکاسی فیلم هفت شهر عشق آغاز کرد و تاکنون عکاسی بیش از ۶۲ فیلم بلند سینمایی، بیش از ۵ مجموعه تلویزیونی و بیش از سه دهه عکاسی تئاتر را در کارنامه خود دارد.
امیر عابدی عکاس سینما و تهیهکننده ایرانی است که در بیش از سی و پنج سال عکاسی در سینما و تلویزیون ایران، با کارگردانهایی همچون اصغر فرهادی در چهارشنبهسوری، کیومرث پوراحمد در شب یلدا کار کرده است. تندیس زرین بهترین عکاسی فیلم از هشتمین جشن خانه سینما برای مزرعة پدری و سیمرغ بلورین بهترین عکس فیلم جشنواره فیلم فجر برای عکاسی فیلم سه زن به کارگردانی منیژه حکمت به او تعلقگرفته است. از دیگر آثار او میتوان به باغ خورشید، پرواز در بینهایت، سیرک بزرگ، درد مشترک، ماه مهربان، اسکادران عشق، زشت و زیبا، قرمز، شوخی، عشق طاهر، نسل سوخته، هفتپرده، زندان زنان، شب یلدا، یک الف ناقابل، بازی، مربای شیرین، دنیا، هفت ترانه، کودکانه، آواز دوم، غروب شد بیا، ما همه خوبیم، گرداب، داستانهای تنهایی، باغ آلوچه، چهارشنبهسوری، دم صبح، هرچی تو بخوای و دهها فیلم دیگر اشاره کرد. او علاوه بر فیلمهای سینمایی به عکاسی مجموعههای تلویزیونی مدار صفر درجه، دردسر والدین، نوعروس، جایزه بزرگ و تغییر وارونه یک رؤیا پرداخته است.
سخن آخر
عکسها نهتنها داستانگویی سینما را قویتر میکنند، بلکه الهامبخش و محوری برای مخاطبان در سراسر دنیا میشوند. از طریق آثار این عکاسان، ما هنر، خلاقیت و انعطافپذیری سینمای ایران را به شکل عمیقتری درک میکنیم. برای شناسایی دیگر عکاسان برتر ایرانی میتوانید به دیگر مقالات موجود در مجله فرواک مراجعه نمایید.
نویسنده: فاطمه عزیزی
نظرات کاربران