از ابتدای پیدایش هنر سینما، موسیقی با آن همراه بوده است. حتی در دوران فیلمهای صامت که آثار صدا نداشتهاند، موسیقی زنده در سالنهای سینما برای همراهی صحنههای فیلم نواخته میشده است. بعدها و با توسعه تکنولوژیهای مختلف، نقش آهنگسازی در فیلم به وجود آمد و برای هر سکانس موسیقی خاصی تنظیم شد. ماندگارترین و جذابترین فیلمهای تاریخ سینما با موسیقیهایشان به یاد آورده میشوند؛ از عصر جدید چاپلین گرفته تا فیلمهای قهرمانی دنیای مارول.
همانطور که میدانیم، در یک فیلم عناصر صوتی زیاد و مختلفی وجود دارند. صدا، موسیقی پسزمینه، موسیقی تم شخصیت و موسیقی متن اصلی از جمله این عناصر هستند. همه این انواع موسیقی در کنار یکدیگر، هویت شنیداری یک فیلم را بهمثابه یک سمفونی به وجود میآورند.
حال بیایید به این سؤال جواب دهیم: موسیقی متن اصلی در فیلم چیست؟ موسیقی متن اصلی، آن نوعی از موسیقی است که منحصراً برای یک اثر سینمایی ساخته شده؛ اصیل است و قبلاً جایی شنیده نشده. این نوع از موسیقی، نباید با آهنگهایی که گاهی در یک فیلم یا سریال استفاده میشوند و ممکن است حتی سالها قبل از آن فیلم، ساخته و منتشر شده باشند، اشتباه گرفته شود. موسیقی متن، بر اساس فراز و نشیبهای احساسی فیلم ساختهوپرداخته میشود. آهنگسازان برای بهوجودآوردن قطعات موسیقی متن، با کارگردان آن اثر در تعامل هستند. آنها در کنار یکدیگر تصمیم میگیرند که کدام صحنهها و به چه موسیقیهایی برای آن صحنهها احتیاج است.
در این بخش قصد داریم تا به اهمیت و تأثیر موسیقی متن اصلی در فیلم بپردازیم. همانطور که پیشتر و در دیگر مقالات ما به آن اشاره شده، عناصری مانند طراحی صحنه و لباس، گریم و میزانسن به خلق جهان بصری یک فیلم میپردازند. آهنگساز فیلم، باید این جهان خلق شده را بشناسد و بر اساس آن هویت صوتی اثر را به وجود آورد. برای مثال، فیلمی که در فضای کهکشانی و خارج از جو زمین رخ میدهد باید متفاوت باشد از فیلمی رمانتیک که داستان آن مربوط به قرن هجدهم است. موسیقی متن اصلی همچنین وظیفه دارد که احساسات و دیدگاه یک فیلم را به مخاطب منتقل کند. برای مثال، یک آهنگساز خوب میتواند ارتباط چشمی بین دو شخصیت را با استفاده از موسیقی رمانتیک نشان دهد یا اینکه، حالت مرگ و حس ازدستدادن را به مخاطبان ارائه دهد.
علاوهبرآن، موسیقی متن اصلی در ایجاد لحن و دیدگاه برای یک فیلم مؤثر است. لحن تعیین میکند که ما بهعنوان یک مخاطب چه دیدگاهی نسبت به صحنههای مختلف داریم. بهعنوانمثال، به موسیقی متن فیلمهایی مثل پدرخوانده، دزدان دریایی کارائیب یا جیمزباند بیندیشید. با استفاده از موزیک منحصربهفرد این آثار ماندگار، کارگردان، اثر مدنظرش را بر روی تماشاگران باقی میگذارد. بهنحویکه با شنیدن موسیقی این آثار، حس فیلمهایشان به مخاطب دست داده میشود.
بااینحال، ایجادکردن حس و حال یا یک دیدگاه مشخص، تنها کاری نیست که موسیقی متن اصلی فیلم میتواند انجام دهد. گاهی اوقات، اثر موسیقی چیزی عمیقتر است. موسیقی قدرت آن را دارد که واکنشی روانشناختی در مخاطب به وجود آورد. این استفاده در فیلمهای ترسناک و تریلر بیشتر شایع است. یکی از بهترین نمونههای این موضوع را میتوان در فیلم روانی اثر آلفرد هیچکاک مشاهده نمود.
هر یک از صحنههای این فیلم را که دوست دارید با و بدون موسیقی متن اصلی آن تماشا کنید تا تفاوت را متوجه شوید. احساس معذب بودن از ناهماهنگیها و واکنش ذهنی که آن ایجاد میکند، برای منتقلکردن بسیاری از لحظات کلیدی فیلم ضروری است. موسیقی متن اصلی، آن بخشی از مفهوم اثر را نشان میدهد که جهان بصری قادر به انجام آن نیست. حتی دیالوگها نیز نمیتوانند بهدرستی و کاملی موسیقی، معنای موردنظر را برسانند. همانطور که هانس کریستین آندرسن میگوید: «آنجا که کلمات شکست میخورند، موسیقی صحبت میکند.». بااینوجود، باید خاطرنشان کرد که تمامی این عوامل باید در کنار یکدیگر کار کنند تا فیلم تأثیر واقعی خود را بگذارد.
سخن آخر
باوجودآنکه سینما بیشتر بهعنوان یک هنر دیداری شناخته میشود، شکی نیست که موسیقی آن را به لحاظ کیفی، احساسی و معنایی به درجه بالاتری میرساند. اصلیترین نوع موسیقی در سینما را نیز شاید بتوان موسیقی متن هر فیلم گفت. استفاده از این نوع موسیقی در فیلم، توانایی آن را در برانگیختن احساسات در مخاطب افزایش میدهد. علاوهبرآن و همانطور که گفته شد موسیقی متن اصلی در روایت داستان نیز استفاده میشود. در برخی اوقات هم برای بهدستآوردن واکنشهای روانشناختی مدنظر در مخاطبان به کار میرود. علاوه بر موسیقی متن اصلی، انواع دیگری از موسیقی نیز در صنعت سینما و در ساخت هر فیلم به کار میروند. مخاطب گرامی، امید است که ما در این مقاله توانسته باشیم پاسخ سؤال موسیقی متن اصلی در فیلم چیست؟ را برای شما واضحتر کرده باشیم. بااینحال، برای کسب اطلاعات درباره آنها و دیگر موضوعات مربوط به موسیقی و سینما، به مقالات دیگر ما در مجله فرواک مراجعه نمایید.
نویسنده: نرگس قاسمی
نظرات کاربران